Informacje ogólne
W ostatnich latach, w związku z prowadzeniem licznych remontów infrastruktury technicznej i budowlanej, coraz częściej władze samorządowe jak również osoby fizyczne stykają się z kłopotliwym do rozwiązania zagadnieniem, związanym z rosnącą ilością odpadów trudnych do zbycia, bo zawierających w swej strukturze azbest (płyty azbestowo-cementowe tzw. eternit typu „Fala”, eternit typu „Karo”, płyty izolacji czołowej, rury wodno-kanalizacyjne itp.).
Azbest został powszechnie stosowanym surowcem w XX wieku, ze względu na unikalne właściwości tego minerału – włókna azbestu są bardzo elastyczne, mocne i trwałe. Produkty azbestowe są kwasoodporne, ogniotrwałe, odporne na korozję i charakteryzują się dużą wytrzymałością mechaniczną. Dzięki tym cechom fizyczno-chemicznym znalazł zastosowanie w budownictwie, przemyśle włókienniczym, maszynowym, okrętowym i wielu innych. Szerokie zastosowanie azbestu powoduje, że – często nieświadomie – jesteśmy narażeni na jego pyły, które powodują tzw. schorzenia azbestopochodne. Chorobotwórcze działanie azbestu powstaje w wyniku wdychania włókien, zawieszonych w powietrzu (oznacza to, że dopóki włókna nie są uwalniane do powietrza, nie stanowią zagrożenia dla zdrowia). Na występowanie i typ patologii wpływa rodzaj azbestu, wymiary tworzących go włókien i ich stężenie oraz czas trwania narażania.
Obecnie po zaprzestaniu produkcji wyrobów azbestowych głównymi źródłami emisji są:
- nieodpowiednie użytkowanie wyrobów azbestowych – mechaniczne uszkodzenia, korozja płyt azbestowo – cementowych,
- niewłaściwy demontaż wyrobów zawierających azbest,
- niewłaściwe składowanie odpadów azbestowych tzw. dzikie wysypiska.
Azbest jest substancją stwarzającą szczególne zagrożenie dla środowiska, dlatego też powinien być on przemieszczany i eliminowany przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności. Przepisy określające zasady bezpiecznego postępowania z wyrobami i odpadami zawierającymi azbest narzuciły szereg obowiązków, zarówno na właścicieli obiektów i urządzeń, gdzie został użyty azbest jak i na prowadzących wszelkiego rodzaju prace związane z usuwaniem bądź transportem czy umieszczeniem na składowisku wyrobów i odpadów zawierających azbest.
Wykorzystywanie azbestu lub wyrobów zawierających azbest dopuszcza się w użytkowanych instalacjach lub urządzeniach do dnia 31 grudnia 2032 r.
Najważniejsze przepisy związane z usuwaniem azbestu:
- Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest(Dz. U. Nr 3, poz. 20)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 02.04.2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zwierających azbest (Dz.U. Nr 71, poz. 649)
- >Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dn. 14.10.2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (Dz. U. Nr 216, poz. 1824)
- Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dn. 23.10.2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i przemieszczania azbestu oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji i urządzeń, w których był lub jest wykorzystywany azbest (Dz.U. Nr 192, poz.1876).